Türkiye’de sigara kullanımını azaltmaya yönelik yeni yasal düzenleme üzerinde çalışmalar sürüyor. TBMM’ye sunulması planlanan kanun taslağında, sigara yasaklarını ihlal edenlere uygulanan idari para cezalarının artırılması, kafe ve restoranlarda sigara içilebilecek alanların yeniden belirlenmesi ve denetimlerin sıkılaştırılması gibi düzenlemeler yer alıyor
AK Parti TBMM Grubunda, Sağlık Bakanlığı ile koordineli yürütülen çalışmalarda sigara kullanımına ilişkin mevcut kuralların yeniden ele alındığı belirtildi. Taslağın henüz TBMM’ye sunulacağı tarih netleşmezken, düzenlemeyle özellikle gençlerin sigaraya erişiminin ve sigaranın günlük yaşam içindeki görünürlüğünün azaltılması hedefleniyor.
13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3’ü sigarayı market ve bakkaldan alıyor
Sağlık Bakanlığının araştırmasına dayandırılan bilgilere göre, Türkiye’de sigara kaynaklı hastalıkların ve bunların tedavisinin yıllık sağlık harcaması yaklaşık 30 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Araştırmada, 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3’ünün sigarayı market ve bakkal gibi satış noktalarından temin ettiği ifade ediliyor.
Dünya genelinde sigaraya başlama yaşının çoğunlukla 14-25 aralığında olduğu, sigara kullananların yüzde 82’sinin bu dönemde sigaraya başladığı belirtiliyor. Türkiye’de ise ortalama sigaraya başlama yaşının 17 olduğu aktarılıyor. Bu durum, 18 yaşın altındaki çocuklara tütün ürünü satışının önlenmesine yönelik denetimlerin önemini gündeme getiriyor.
Genç kadınlarda tütün kullanımı arttı
Sağlık Bakanlığının araştırmasına göre, Türkiye’de 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün kullanım oranı son 13 yılda iki katından fazla arttı. Sigaraya başlama yaşının düşmesi ve tütün kullanımının sağlık üzerindeki etkileri, yeni düzenleme çalışmalarının temel başlıkları arasında yer alıyor.
Taslak kapsamında, sigara satışına ilişkin kurallara ve kapalı alanlardaki yasaklara uymayan kişi ve işletmelere uygulanan idari para cezalarının artırılması planlanıyor. Mevcut hükümlerin daha sıkı denetlenmesi de gündemde bulunuyor.
Kafe ve restoranlarda sigara içilen alanlar yeniden düzenlenebilir
Üzerinde çalışılan taslağa göre hastane, okul, spor tesisi ve oyun alanları gibi yerlerde sigara kullanımına ilişkin kurallar yeniden ele alınacak. Kafe ve restoran gibi yiyecek-içecek hizmeti sunan işletmelerde ise sigara içilebilecek alanların sınırlarının yeniden belirlenmesi öngörülüyor.
Kapalı alan tanımının işletmenin büyüklüğü gibi ölçütler dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi üzerinde duruluyor. Açık alanlarda da sigara içilmesine yönelik sınırlamalar getirilmesi ve sigara içenler için ayrı bölümler oluşturulması planlanıyor. Böylece sigara kullanmayanların dumana maruz kalmasının azaltılması amaçlanıyor.
18 yaş altına sigara satışında kimlik kontrolü sıkılaştırılacak
Taslakta, 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesine yönelik denetimlerin artırılması da gündemde. Özellikle sigara ve alkol satışının yoğun olduğu noktalarda kontrollerin sıklaştırılması planlanıyor.
Bakanlığın araştırmasında, sigara satışında dijital kimlik doğrulamasını destekleyenlerin oranının yüzde 90, 18 yaşından küçüklerin tütün kullanılan alanlara girişinin yasaklanmasını isteyenlerin oranının ise yüzde 92 olduğu belirtiliyor.
Ancak mevcut çalışmada dijital kimlik doğrulama sistemine geçilmesinin öngörülmediği, satıcının müşterinin yaşından şüphelenmesi durumunda kimlik göstermesini istemesine dayanan uygulamanın sürmesinin planlandığı aktarılıyor.
Elektronik sigaraya ilişkin yeni düzenleme düşünülmüyor
Türkiye’de elektronik sigara satışının yasak kapsamında olduğuna dikkat çekilirken, mevcut taslakta elektronik sigara kullanımına yönelik yeni bir düzenleme yapılmasının şimdilik düşünülmediği ifade ediliyor.
Elektronik sigara ürünlerinin ve ısıtılmış tütün ürünlerinin kaçak yollarla ülkeye getirildiği de belirtiliyor. Taslak çalışmalarında, ince sigara ve nikotin oranının azaltıldığı iddia edilen ürünler gibi farklı türlerle sigaranın cazip hale getirilmesinin önlenmesine yönelik tedbirler de gündeme geliyor.
Taslağın TBMM’ye sunulacağı tarih netleşmedi
Sigara düzenlemesini içeren kanun taslağının TBMM’ye ne zaman sunulacağı henüz kesinleşmedi. Önümüzdeki hafta 2027 yılı bütçesine ilişkin komisyon görüşmelerinin başlayacak olması nedeniyle teklifin bütçe görüşmeleri sırasında sunulabileceği, Genel Kurul gündemine alınmasının ise bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Çalışmaların tamamlanması ve taslağın TBMM’ye sunulmasıyla birlikte, sigara kullanımına ilişkin yeni kuralların kapsamı ve yürürlük takvimi netlik kazanacak.
Haber: Uğur Kılıç