29 Ekim Dünya İnme Günü kapsamında inme belirtilerinin erken fark edilmesi ve acil sağlık yardımının gecikmeden çağrılması için farkındalık çağrısı yapıldı. Sağlık Bakanlığı, inme şüphesinde hızlı hareket etmenin yaşam şansını artırdığına ve kalıcı hasar riskini azaltabildiğine dikkat çekti.
Dünya genelinde ölüm ve yeti kaybının önde gelen nedenleri arasında yer alan inme, her yıl yaklaşık 12 milyon kişiyi etkiliyor. İnme sonrasında hayatta kalanların önemli bir bölümü ise uzun süreli sağlık sorunları ve engellilikle karşı karşıya kalıyor.
İnmede zaman beyin anlamına geliyor
Sağlık Bakanlığının 29 Ekim Dünya İnme Günü dolayısıyla yayımladığı bilgilendirmede, bu yılın “Her Dakika Değerli” mesajıyla inme belirtilerinin tanınması ve şüpheli durumlarda zaman kaybetmeden harekete geçilmesinin önemine vurgu yapıldı.
İnme, beyne giden kan akımının aniden engellenmesi veya azalması sonucunda ortaya çıkıyor. Beyin hücrelerinin yeterli oksijen alamaması nedeniyle hasar oluşurken, inme sırasında her dakika yaklaşık 1,9 milyon beyin hücresinin kaybedilebildiği belirtiliyor. Bu nedenle erken müdahale, beyin dokusunun korunması ve yaşam kalitesinin sürdürülmesi açısından önem taşıyor.
İnmenin belirtileri aniden ortaya çıkıyor
İnmenin en önemli uyarı işaretleri arasında yüzde ani asimetri veya güçsüzlük, kolda ani güç kaybı ya da kolu hareket ettirememe, konuşmada bozulma, peltekleşme ve konuşamama yer alıyor.
Bu belirtilerden herhangi birinin görülmesi durumunda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezinin aranması gerekiyor. İnme şüphesinde hızlı hareket edilmesi, hastanın uygun tedaviye daha kısa sürede ulaşmasına yardımcı oluyor.
İnme riskini azaltmak mümkün
Bakanlık, inmenin önlenmesinde sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesinin ve risk faktörlerinin kontrol altında tutulmasının önemine de dikkat çekti.
Kan basıncının kontrol edilmesi, tütün kullanımından kaçınılması, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması, inme riskini azaltan başlıca adımlar arasında bulunuyor. Diyabet ve yüksek kolesterol gibi risk faktörlerinin kontrolü de korunmada önemli rol oynuyor.
Erken tedavi ve rehabilitasyon önem taşıyor
İnme geçiren kişilerin en kısa sürede sağlık kuruluşuna ulaştırılması, beyin hasarının ve kalıcı yeti kaybının azaltılması açısından kritik önem taşıyor. Uygun hastalarda damar yoluyla pıhtı eritici tedavi ve mekanik trombektomi gibi yöntemler uygulanabiliyor.
İnme sonrasında rehabilitasyon süreci de hareket, konuşma ve günlük yaşam becerilerinin yeniden kazanılmasına katkı sağlıyor. Erken müdahale ve uygun rehabilitasyon, kişinin mümkün olduğunca bağımsız bir yaşam sürdürmesini destekliyor.
“İnmeyi fark eden ilk kişi siz olabilirsiniz”
İnme geçiren kişinin yanında ilk bulunan kişinin çoğu zaman bir sağlık çalışanı olmayabileceğine dikkat çekilen açıklamada, aile bireyleri, arkadaşlar, komşular ve iş arkadaşlarının da belirtileri tanıyarak yaşam kurtaran sürecin ilk halkası olabileceği vurgulandı.
29 Ekim Dünya İnme Günü kapsamında vatandaşlara inme belirtilerini öğrenmeleri, şüpheli durumlarda 112'yi aramaları, sağlıklı hayat merkezlerinden danışmanlık almaları ve aile hekimlerine başvurarak gerekli tarama ve takiplerini yaptırmaları çağrısında bulunuldu.
Haber: Uğur Kılıç
