Sabah gözünü açıyorsun. Kahveni yavaşça yudumluyorsun, hazırlanıyorsun, işe gidiyorsun, gününü geçiriyorsun, tekrar eve dönüyorsun. Biraz televizyon izliyorsun, birkaç mesaj cevaplıyorsun ve sonunda uykuya dalıyorsun. Ertesi gün yine aynı döngü. Sonraki gün de öyle. Zamanla bu döngü haftalar, aylar hatta yıllar boyunca devam ediyor. Ve bir gün, farkında olmadan, içinde bir soru beliriyor: Ben ne yapıyorum? Bu hayat gerçekten benim mi?
Psikolojide buna “otomatik pilotta yaşamak” deriz. Hayatın önemli anlarında bile farkında olmadan, düşünmeden, sorgulamadan sadece alışkanlıkların, alıştığın rutinlerin yönlendirmesiyle hareket etmek. Zihnin sanki kendi kendine çalışıyor ama ruhun, duygu dünyan, içinde ne hissettiğin orada değil. Bazen ağlıyorsun ama nedenini bilmiyorsun. Bazen gülüyorsun ama içten içe bir boşluk taşıyorsun. Bir şeylerin yolunda gitmediğini hissediyorsun ama ne olduğunu, neden mutsuz olduğunu ya da neyin eksik olduğunu söyleyemiyorsun. Bu durum, kendini kaybetmenin başlangıcıdır. Ve en tehlikeli yanı şudur ki, zamanla başkalarının isteklerini, beklentilerini kendi hayatın sanmaya başlarsın. Bu da seni derin bir içsel yalnızlığa sürükler.
Kendini tanımak ise, bu döngüyü kırmanın ve otomatik pilotu kapatmanın ilk adımıdır. “Ben ne istiyorum?” sorusunu kendine sormakla başlar. Ancak bu soru, yüzeyde göründüğü kadar basit değildir. Çünkü çoğumuz yıllarca, bazen de hayat boyu, başkalarının bizden beklediği hayatı yaşamaya programlanırız. Ailen, toplum, çevren, seni bir kalıba sokmaya çalışır. Ailen mutlu olman için bir meslek seçmiştir. Partnerin sana neyin yakışacağını söylemiştir. Toplum yaşına, cinsiyetine göre ne yapman gerektiğini fısıldamıştır. Bu yüzden kendi sesini, kendi arzularını o kadar kısmışsındır ki, artık onları duyamaz olmuşsundur. Kendi özüne dokunmayı unutursun.
Belki de şimdi tam zamanıdır, durup kendine şu soruları sorman: Gerçekten neyi seviyorum, yoksa sadece alıştım mı? Şu anki halim, küçükken hayal ettiğim kişiyle örtüşüyor mu? 10 yaşındaki halime umut verir miydim? Başkalarını mutlu etmek uğruna kendi ihtiyaçlarımı yok sayıyor muyum? Bu hayatın neresinde “ben” varım?
Bu soruların cevapları kolay değildir, çoğu zaman rahatsız edici olabilir. Ancak şunu unutma ki, eğer cevap seni rahatsız ediyorsa, doğru yerde ve doğru zamanda olduğunu gösterir. Çünkü hakikat önce sarsar, zorlar, belki korkutur; ama sonunda iyileştirir, güçlendirir. Kendini tanımak cesaret ister, sabır ister. Kendi karanlıklarına bakabilmek, acılarına dokunabilmek kolay değildir. Ama bu yol, özgürlüğün ve gerçek mutluluğun kapılarını aralar.
Kendini tanımak, büyük ve ani kararlar almak zorunda olduğun anlamına gelmez. Bazen sadece “hayır” demekle başlar. Bazen “bugün hiçbir şey yapmak istemiyorum” diyebilmekle… Ve bazen, hayatında ilk kez, “Ben böyle hissediyorum” diyebilme cesaretiyle başlar. Kendini tanımak, başkalarını suçlamak değil; kendine daha dürüst, daha sevgi dolu ve daha sabırlı bakmayı öğrenmektir. Çünkü başkalarının hayatını oynamaktan vazgeçtiğinde, kendi hayatının ilk sayfasını yazmış olursun.
Kendini tanımak bir lüks değil, bir gerekliliktir. Çünkü kendini tanımayan insan, başkalarının hayatını yaşar. Bu da ona içsel bir yorgunluk, bir boşluk ve anlam arayışı bırakır. Hayatta en büyük yorgunluk, kendin gibi olmaya cesaret edememekten gelir. Kendini bulduğun, kendi sesinle barıştığın, kendi hayatını cesaretle yaşadığın zaman; işte gerçek özgürlük orada başlar.
Belki bu yazı sana küçük bir dürtme olur… Bir farkındalık, bir başlangıç… Ve bir gün, “Ben kimim?” sorusuna daha cesur, samimi ve umut dolu bir cevap verirsin.